سلطان یاقوت

ترخیص کالا

چه اسنادی برای حمل با کشتی مورد نیاز است؟

اسناد-حمل-با-کشتی

در حمل و نقل بین المللی برای انتقال کالاها اسناد و مدارک مشخصی لازم است تا فرآیند انتقال در چهار چوب قوانین صورت گیرد. اسناد کشتی شامل دسته ­بندی­های مشخصی است که عدم وجود هر کدام از این مدارک موجب اختلال در فرآیندهای انتقال همچون ترخیص کالا خواهد شد. بنابراین شناخت این اسناد در حمل و نقل­ های دریایی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله به بررسی کامل اسناد حمل توسط کشتی پرداخته­ ایم.

اسناد کشتی چیست؟

اسناد حمل: در حمل و انتقالات بین­ المللی هر محموله دارای مدارک و مستندات خاص خود است که تعیین­ کننده هویت و مشخصات آن می­ باشند.

در حمل و نقل دریایی به وسیله کشتی، اسناد حمل مربوط به کالای مورد نظر نیاز است که به آن اسناد کشتی می­ گویند.

اهمیت اسناد کشتی در حمل و نقل­ های دریایی

اسناد کشتی در معاملات خارجی جزو مهم­ترین مدارک هستند. در هنگام خرید، خریدار پس از انجام تعهدات مالی خود و تسویه حساب با بانك گشاینده اعتبار و یا فروشنده، تنها با ارائه اصل اسناد حمل به گمرك مربوطه می ­تواند نسبت به انجام تشریفات و ترخیص گمرکی كالای خود اقدام کند.

تقسیم بندی اسناد حمل با کشتی­ های باربری

به طور کلی اسناد حمل به دو دسته زیر تقسیم­ بندی می­ شوند:

  • اسناد حمل متعارف (Conventional) که برای تمامی کالاها یکسان است شامل موارد زیر است:
  • بارنامه (Bill of Lading-B/L) :

بارنامه دریائی سندی است که توسط شرکت کشتیرانی و یا نماینده آن در مقابل دریافت کالا جهت حمل صادر می­ شود که در ادامه مقاله به شرح مفصل انواع آن خواهیم پرداخت.

  • ﭘﻴﺶ ﻓﺎﻛﺘﻮﺭ (Pro Forma Invoice):

این سند از آن جهت که نوعی قرارداد اولیه بین طرفین معامله می­ باشد، از مهم­ترین اسناد حمل و نقل به حساب می ­آید. تمامی اطلاعات این سند از جمله اطلاعات طرفین معامله، نوع کالای مورد حمل، قیمت کالا، نوع بسته و وزن آن باید به درستی ذکر شوند.

  • فاكتور تجاری (Commercial Invoice):

تنظیم فاکتور بین خریدار و فروشنده پس از نوشتن پیش­ فاکتور صورت می­ گیرد. فاکتور سندی است که مالکیت کالا را نشان می­ دهد و بدون در دست داشتن آن در فرآیند ترخیص کالا از گمرک به مشخص بر می­ خورید.

  • گواهی مبدا (Certificate of Origin):

در این سند اطلاعاتی همچون مشخصات خریدار و فروشنده، ویژگی ­های کالا و  مشخصات کشور مبدا از جمله محل ساخت، روش حمل و مقدار کالا ذکر شده است.

  • لیست بسته بندی یا عدل بندی (Packing List):

سندی است که نشان­ دهنده جزئیات مانند وزن، ابعاد و تعداد کالا است. ارائه این سند به ماموران بازرسی برای بررسی کالا و همچنین به ماموران انبارداری در صورت تمایل به دپو برای انبار محصولات براساس مشخصات آن­ها الزامی است.

  • گواهی آزمایش یا بازرسی (Test or Inspection Certificate):

پس از آنکه کالا از جهات مختلف مانند سالم بودن، بسته بندی مناسب و سایر استاندارد های لازم مورد بازرسی قرار گرفت سند گواهی آزمایش یا بازرسی آن صادر می­ شود. اگر کالا استانداردهای لازم را نداشته باشد این سند برای آن صادر نخواهد شد و فرآیند ترخیص کالا صورت نمی­ گیرد. سخت­گیری ها در زمینه صدور سند گواهی بازرسی منجر به ورود کالاهای بی کیفیت و قاچاق به درون مرز ایران می­ شود.

  • بیمه نامه (Insurance Policy):

یکی از با اهمیت­ ترین اسناد حمل می­ باشد زیرا تنها کالاهایی تحت پوشش بیمه قرار می­گیرند که ضمانت سلامت آن­ها تایید شده باشد. این پوشش ها بر اساس نوع کالا و نوع بیمه در نظر گرفته می شود.

  • ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻧﺎﻣﻪ ﺻﺎﺩﺭﺍﺕ

هر کالا جهت صدور به کشورهای دیگر نیازمند این سند می­ باشد. در سند گواهی­ نامه صادرات اطلاعاتی همچون مشخصات مربوط به کالا و مبدا و مقصد آن ذکر می­ شود.

 

  • اسناد حمل خاص (Special) به اسنادی گفته می ­شود که به جهت ویژگی­ های خاص یک سری از کالاها علاوه بر اسناد حمل متعارف در قرارداد تعریف شده و طرفین معامله باید نسبت به تهیه آن­ها اقدام نمایند. برخی از این اسناد خاص شامل موارد زیر می ­باشند:

 

  • سیاهه گواهی شده (Certified Invoice)
  • سیاهه تائید شده (Legalized )
  • گواهی وزن (Weight Certificate)
  • سیاهه کنسولی (Consular Invoice)
  • گواهی آنالیز سازنده کالا (Manufacturer Analysis Certificate)
  • گواهی لیست سیاه (Black List Certificate)
  • گواهی بهداشت و سلامت (Health Veterinary & Sanitary Certificate)
  • گواهی ضد عفونی (Fumigation Certificate)

 

*مشاهده هرگونه نقص در هر دو گروه اسناد حمل، مشکلاتی همچون عدم پرداخت وجه به فروشنده و نیز عدم ترخیص و دریافت كالا توسط خریدار را در پی خواهد داشت.

 

انواع سند بارنامه و ویژگی­ های کلی آن­ها

انواع بارنامه­ بسته به روش حمل و نقل کالا عبارتند از: بارنامه دریایی، بارنامه هوایی، بارنامه زمینی، راه نامه راه آهن و رسید نامه پستی

 

کلیه بارنامه­ ها چهار ویژگی مهم حقوقی دارند:

  • نشان‌ دهنده انعقاد قرارداد حمل است.
  • سند مالکیت کالا است و دارنده آن مالک کالا به‌ حساب می‌آید.
  • قابل انتقال و ظهرنویسی است.
  • بارنامه On Board نشان­دهنده بارگیری کالا بر روی وسیله نقلیه است.

 

بارنامه دریایی ( BILL OF LADING )

سند بارنامه دریایی پس از دریافت کالا جهت انتقال توسط شرکت ­های کشتیرانی صادر می­ گردد. این سند دربردارنده اطلاعاتی در خصوص بندر و کشور مبدا و مقصد کالا، نام کشتی و تاریخ حمل و کد سفر، اینکوترمز و شرایط حمل و همچنین مشخصات بار از قبیل شرح کالا، وزن، حجم، نوع کالا، تعداد بسته‌ها، شماره کانتینر، نوع کانتینر، تعداد کانتینر، تعرفه بین المللی کالا، شماره پروفرما، مشخصات شرکت حمل کننده و نماینده آن در کشور مقصد، مشخصات فروشنده و مشخصات خریدار کالا و نهایتا شماره بارنامه می­ باشد.

در بارنامه دریایی مشخصات زیر درج می‌شود :

  • نام و آدرس فرستنده کالا  SHIPPER
  • نام و آدرس گیرنده کالا  CONSIGNEE
  • نام بندر مبدا بارگیری  PORT OF LOADING
  • نام بندر مقصد تخلیه  PORT OF DISCHARGE
  • نام کشتی حمل کننده کالا  OCEAN VESSEL
  • شرح کالا  DESCRIPTION OF GOODS
  • تعداد بسته‌ها و وزن و حجم کالای مورد حمل NUMBER OF PACKAGES OR UNITS
  • کالا درانبار کشتی بارگیری شده است که این موضوع با ذکر کلمه ON BOARD  نشان داده می‌شود.
  • درج اینکه پرداخت در مبدا یا مقصد صورت خواهد گرفت.
  • تاریخ بارنامه
  • در بارنامه بهتر است کلمه SHIPPED استفاده شده باشد که حاکی از در راه بودن کالای موضوع بارنامه است و چنان چه عباراتی نظیر SINCE SHIPPED  و یا RECEIVED FOR SHIPMENT  قید شده باشد، بانک‌ها در اعتبارات اسنادی باید از قبول چنین بارنامه‌هایی خودداری کنند.
  • عبارت NOTIFY PARTY که نشان­دهنده نام فرد یا موسسه‌ای که هنگام رسیدن کالا به مقصد باید به او اطلاع داده شود.
  • در صورتی که کالا روی عرشه ON DECK حمل شده باشد این موضوع روی بارنامه قید می‌شود.
5/5 - (1 امتیاز)